Umowa komisowa samochodu – co powinieneś o niej wiedzieć?

Umowa komisowa jest popularnym rozwiązaniem przy sprzedaży samochodów używanych, szczególnie gdy właściciel nie chce samodzielnie szukać kupca. W praktyce oznacza to powierzenie pojazdu komisowi, który zajmuje się jego prezentacją, negocjacjami oraz finalizacją transakcji. Choć formalnie sprzedawcą wobec kupującego jest komisant, to sprzedaż odbywa się na rachunek właściciela pojazdu.

Taka forma współpracy upraszcza proces sprzedaży, ale wiąże się również z określonymi obowiązkami i ryzykiem, które mogą pojawić się po obu stronach. Kluczowe znaczenie ma treść umowy komisowej – to ona określa m.in. cenę sprzedaży, wysokość prowizji czy odpowiedzialność za pojazd.

Na czym polega umowa komisowa?

Umowa komisowa polega na tym, że właściciel samochodu (komitent) zleca jego sprzedaż komisowi (komisantowi), który działa we własnym imieniu, ale na rachunek właściciela. Oznacza to, że to komisant formalnie zawiera umowę sprzedaży z kupującym, jednak pieniądze ze sprzedaży trafiają do komitenta po potrąceniu prowizji.

W praktyce właściciel nie sprzedaje auta bezpośrednio, lecz powierza ten proces pośrednikowi. Komis zajmuje się znalezieniem kupca, prezentacją pojazdu oraz formalnościami związanymi z transakcją. Wynagrodzeniem komisanta jest prowizja ustalana w umowie.

Umowa komisowa może przyjąć dwie formy:

• komis sprzedaży – gdy właściciel zachowuje własność pojazdu aż do momentu sprzedaży,
• komis kupna – gdy komisant nabywa pojazd, a następnie odsprzedaje go wskazanej osobie.

W większości przypadków komis nie staje się właścicielem auta, lecz jedynie pośredniczy w jego sprzedaży. Właściciel pojazdu zachowuje prawa do samochodu do momentu finalizacji transakcji, a komisant działa w celu jego zbycia.

Jak wskazuje Kodeks cywilny:

„Przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja), w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym” – art. 765 KC.

Jakie elementy powinna zawierać umowa komisu?

Umowa komisowa powinna precyzyjnie określać strony, przedmiot sprzedaży oraz warunki współpracy, aby zabezpieczyć interesy zarówno właściciela pojazdu, jak i komisanta.

W dokumencie muszą znaleźć się dane stron umowy:

• komitenta (właściciela pojazdu): imię i nazwisko lub nazwa firmy, adres, numer PESEL lub NIP, dane dokumentu tożsamości,
• komisanta (prowadzącego komis): imię i nazwisko lub nazwa firmy, adres siedziby, numer NIP oraz wpis do KRS lub CEIDG.

Konieczne jest także dokładne opisanie pojazdu będącego przedmiotem umowy, w tym jego marka, model, numer VIN oraz ustalona cena sprzedaży. W praktyce warto określić minimalną kwotę, za jaką samochód może zostać sprzedany.

Umowa powinna również zawierać:

• oświadczenie komitenta o prawie własności pojazdu,
• upoważnienie komisanta do sprzedaży auta w jego imieniu,
• wysokość prowizji należnej komisantowi oraz zasady jej rozliczenia.

Kto zawiera umowę komisową?

Stronami umowy komisowej są komitent (właściciel pojazdu) oraz komisant (prowadzący komis). Każda ze stron ma określone prawa i obowiązki wynikające z umowy oraz przepisów Kodeksu cywilnego.

Kim jest komisant?

Komisant to przedsiębiorca prowadzący komis, który zobowiązuje się do sprzedaży powierzonego pojazdu. Działa we własnym imieniu, ale na rachunek komitenta, czyli właściciela auta. Jego wynagrodzeniem jest prowizja ustalona w umowie.

Do obowiązków komisanta należy m.in. sprzedaż pojazdu zgodnie z ustalonymi warunkami oraz rozliczenie się z komitentem po zakończeniu transakcji. Jeśli auto zostanie sprzedane za wyższą kwotę niż minimalna określona w umowie, sposób podziału tej nadwyżki powinien wynikać z jej zapisów.

Kim jest komitent?

Komitent to właściciel pojazdu, który zleca jego sprzedaż komisowi. Zachowuje on prawo własności auta do momentu sprzedaży (w przypadku komisu sprzedaży) i otrzymuje środki po finalizacji transakcji.

Podstawowym obowiązkiem komitenta jest zapłata prowizji komisantowi oraz przekazanie pojazdu wraz z dokumentami niezbędnymi do jego sprzedaży.

Umowa komisowa – wzór

Zawarto w dniu …………………. roku  w ………………………………. umowę pomiędzy:

 …………………………………………….. (imię i nazwisko/firma)……………………………………………… (Pesel/NIP)

zamieszkałym w ……………………………………………………………….. (miejsce zamieszkania/siedziba)

legitymującym się dowodem osobistym ……………………………… (nr i seria dowodu osobistego)

wydanym przez  ……………………………… (nazwa organu jaki wydał dowód) zwanym w treści umowy Komitentem, a …………………………………………..… (imię i nazwisko)

działającym w imieniu firmy ………………………………………………………….. (firma)

wpisanej do KRS/ CEIDG pod numerem ………………..……………………………..(numer wpisu)

z siedzibą w …………………………………………………………………….. (miejsce zamieszkania/siedziba)

o numerze NIP ……………………………… (NIP) zwanym w treści umowy Komisantem, umowę następującej treści:

§1

1. Komisant zobowiązuje się do sprzedaży komisowej rzeczy (fakultatywnie przy każdej z rzeczy można wymagać określenia jej stanu czy adnotacji o usterkach):

Lp.	Nazwa/gatunek	Ilość (szt)	Numer fabryczny	Cena (PLN)	Uwagi

które otrzymał od Komitenta.

2. Podane w wykazie rzeczy ceny są cenami minimalnymi, po których rzecz może być sprzedana.

§2

1. Komisant może sprzedawać rzeczy za ceny wyższe niż wskazane w §1 przez Komitenta, co jednak nie może naruszać interesów Komitenta.

(fakultatywnie można wyznaczyć górny limit ceny np. podwyższenie ceny nie może przekroczyć ……..% ceny minimalnej).

2. Jeżeli cena sprzedaży będzie wyższa niż minimalna różnica pomiędzy ceną minimalną, a ceną sprzedaży będzie wypłacona Komitentowi.

§3

Komitent oświadcza, że oddane w komis rzeczy wymienione w §1 stanowią jego pełną własność. 

§4

1. Od chwili przejęcia towarów przez Komisanta to on ponosi ryzyko związane z ich uszkodzeniem czy utratą.

2. Komisant może ubezpieczyć powierzone mu przez Komitenta rzeczy.

§5

1. Komitent zobowiązuje się wypłacić Komisantowi prowizję za dokonaną sprzedaż.

2. Wysokość prowizji wynosi ….% ceny sprzedaży i jest wypłacana w kwocie brutto – zawiera już należny podatek VAT.

3. Prowizja wypłacana jest w gotówce niezwłocznie po dokonaniu sprzedaży, nie później niż po upływie  …… dni.

4. Dokonanie sprzedaży przez Komisanta będzie potwierdzone fakturą VAT.

§6

1. Komitent ma prawo obniżyć ceny ustalone w §1 o ….%  w przypadku gdy po upływie …. (dni/miesięcy) od przekazania mu rzeczy nie dokona ich sprzedaży.

2. W razie niesprzedania rzeczy w okresie ….. (dni/miesięcy) Komisant może wezwać Komitenta do odbioru towaru w ciągu ….dni.

3. W przypadku gdy po upływie tego terminu określonego w pkt.2 §6 Komitent nie odbierze rzeczy Komisant ma prawo odesłać je na koszt i ryzyko Komisanta.

 §7

Wszelkie zmiany niniejszej umowy powinny mieć charakter pisemny.

§8

W zakresie nie uregulowanym niniejszą umową zastosowanie mają przepisy polskiego Kodeksu Cywilnego.

§9

Wszelkie spory wynikające z niniejsze umowy będą rozstrzygane przez Sąd Rejonowy ……………………..…….. (nazwa sądu).

§10

Umowa została sporządzona w …… jednobrzmiących egzemplarzach, po …. dla każdej ze stron.

………………………….…………                                                             …………………………………………

        (podpis Komitenta)                                                                                 (podpis Komisanta)

Zakończenie umowy komisowej – kiedy następuje?

Umowa komisowa najczęściej kończy się w momencie jej wykonania, czyli sprzedaży pojazdu i rozliczenia stron. Oznacza to, że komitent otrzymuje pieniądze ze sprzedaży, a komisant – ustaloną prowizję.

Strony mogą jednak określić w umowie inny moment jej zakończenia, np. konkretny termin lub warunki, po których niespełnieniu umowa wygasa (np. brak sprzedaży w określonym czasie).

Komitent ma prawo wypowiedzieć umowę w dowolnym momencie, ale musi rozliczyć się z komisantem, zwracając poniesione koszty lub wypłacając należną część wynagrodzenia. Komisant również może wypowiedzieć umowę, jednak jeśli zrobi to bez ważnego powodu, może ponosić odpowiedzialność za ewentualną szkodę po stronie właściciela pojazdu.

Jak ubezpieczyć samochód w komisie?

Samochód w komisie musi mieć ważne ubezpieczenie OC, a obowiązek jego posiadania zależy od tego, kto jest właścicielem pojazdu. Jeśli auto pozostaje własnością komitenta, to on odpowiada za ciągłość ubezpieczenia, natomiast w przypadku przejęcia własności przez komis obowiązek ten przechodzi na komisanta.

Temat ubezpieczenia komisowego jest istotny szczególnie w przypadku komisu kupna. W Polsce obowiązek ubezpieczenia pojazdu dotyczy bowiem wszystkich samochodów, które zostały zarejestrowane.

Dlatego też kupując używane auto w komisie, jego właściciel powinien przekazać nowemu właścicielowi aktualną polisę OC. Najczęściej będzie to właśnie ubezpieczenie zwane potocznie OC komisowym. Nazwa może jednak być myląca, ponieważ ten rodzaj ubezpieczenia nie odnosi się wyłącznie do pojazdów z komisu.

Najczęściej w ten sposób określane są po prostu polisy krótkoterminowego OC, którego okres ochrony wynosi nie mniej niż 30 dni i nie więcej niż 12 miesięcy. Zakres polisy jest taki sam jak w przypadku ochrony rocznej.

Ubezpieczenie komisowe zgodnie z prawem kupić mogą właściciele pojazdów:

• zarejestrowanych czasowo
• zarejestrowanych za granicą
• wolnobieżnych
• historycznych
• przeznaczonych do jazd testowych
• zarejestrowanych na stałe, ale będących w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą polegającą na pośredniczeniu w kupnie i sprzedaży lub na kupnie i sprzedaży pojazdów mechanicznych (m.in. komisów).

Jeżeli zaś w momencie wstawienia samochodu w komis prawo do jego własności nie jest przekazywane na właściciela komisu, osobą odpowiedzialną za ubezpieczenie OC takiego pojazdu jest dotychczasowy właściciel.